Redesign company website:
Mô hà nh thá»±c thể liên kết: Khái niệm thá»±c thể, kiểu thá»±c thể, thuá»™c tÃnh,lien kết. Kỹ thuáºt xác định,….
Friday, 16. June 2006, 16:46:12
Câu 12 : Mô hà nh thá»±c thể liên kết: Khái niệm thá»±c thể, kiểu thá»±c thể, thuá»™c tÃnh,lien kết. Kỹ thuáºt xác định các kiểu thá»±c thể chÃnh, xác định các thuá»™c tÃnh và xác láºp các liên kết.
* Khái niệm thực thể: Thực thể là một sự kiện, một đối tượng hay một chủ điểm mà thông tin chứa trong nó cần thiết cho hệ thống thông tin cần xây dựng . Và dụ:
“ Khách hà ng Nguyễn Văn A, địa chỉ 15, LTT,HP
“ ÄÆ¡n hà ng số 1256, cá»§a khách KH027
* Kiểu thá»±c thể là má»™t táºp hợp các thá»±c thể cùng mô tả má»™t đối tượng nà o đó trong hệ thống, nói cách khác, kiểu thá»±c thể là định nghÄ©a vá» má»™t laá»i thông tin nà o đó. Ở và dụ trên kiểu thá»±c thể tương ứng là Káhch hà ng, ÄÆ¡n hà ng.
* Thuá»™c tÃnh: là má»™t đặc trưng cá»§a thá»±c thể, thể hiện má»t khÃa cạnh nà o đó cá»§a thá»±c thể liên quan tá»›i hệ thống. Má»—i má»™t thá»±c thể có má»™t táºp hợp các thuá»™c tÃnh, mô tả má»™t thá»±c thể chÃnh là mô tả các thuá»™c tÃnh cá»§a nó.
Và dụ :
“ Tên của khách hà ng là Nguyễn Văn A
“ Äại chỉ cá»§a khách hà ng là 15,LTT,HP
“Số đơn hà ng là 1256
“ Mã khách hà ng là KH027
trong và dụ trên, giá trị cụ thể cá»§a thuá»™c tÃnh ứng vá»›i từng thá»±c thể Ä‘c nêu ra kèm vá»›i 1 cái tên :
“ Tên : Nguyễn Văn A
“Äại chỉ : 15,LTT,HP
“ Số đơn hà ng: 1256
“Mã khách hà ng: KH027
Thuá»™c tÃnh Ä‘c chia ra là m 4 loại :
a) Thuá»™c tÃnh Ä‘inh danh : Má»™t hoặc má»™t số thuá»™c tÃnh trong kiểu thá»±c thể Ä‘c gá»i là thuá»™c tÃnh định danh (hay khóa) táºp hợp nếu thông qua giá trị cá»§a nó, có thể xác định thá»±c thể má»™t cáh duy nhất. Khi mô tả kiểu thá»±c thể bằng danh sách các thuá»™c tÃnh, thuá»™ct Ãnh định danh Ä‘c gạch chân để phân biệt vá»›i các thuá»™c tÃnh khác. Và dụ vá» thuá»™c tÃnh định danh:
Sinh viên { mãSV, Há» tên SV, Ngà y sinh, Ngà nh há»c, lá»›p, Trình độ ngoại ngữ}
Thuá»™c tÃnh định danh trong kiểu thá»±c thể Sinh Viên là MãSV
Khi chá»n hoặc xây dá»±ng thuá»™c tÃnh định danh má»›i, phải chú ý đảm bảo sao chp thuá»™c tÃnh nà y không chứa giá trị rá»—ng và ko chứa các thà nh phần có khả năng thay đổi trong qua strình hoạt động cá»§a hệ thống, và dụ trong MãSV mà có chứa thông tin vá» lá»›p hoặc khóa há»c thì rõ rà ng là ko tốt, vì thông tin nà y sẽ bị thay đổi khi sinh viên chuyển lá»›p hoăch khóa há»c.
b)Thuá»™c tÃnh mô tả : vá»›i nhiá»u kiểu thá»±c thể, phần lá»›n các thuá»™c tÃnh cá»§a nó là thuá»™c tÃnh mô tả, các thuá»™c tÃnh mô tả cung cấp thôg tin là m rõ thêm vá» thá»±c thể . Và dụ, trong kiểu thá»±c thể Sinh viên trên , các thuá»™c tÃnh Há» tên SV, Ngà y sinh, Ngà nh há»c, lá»›p, Trình độ ngoại ngữ là các thuá»™c tÃnh mô tả. Thuá»™c tÃnh mô tả chỉ cần xuất hiện trong má»™t kiểu thá»±c thể nà o đó cá»§a mô hìn dữ liệu cá»§a hệ thống, nếu thuá»™c tÃnh mô tả xuất hiện trong nhiá»u kiểu thá»±c thể thì có thể gây ra dư thừa dữ liệu,và là nguyên nhân dẫn đến sá»± không nhất quán vá» dữ liệu trong hẹ thống.
c) Thuá»™c tÃnh phức hợp: những thuá»™c tÃnh mà giá trj cá»§a nó ko thể phân tÃch Ä‘c trong các xá» lý gá»i là thuá»™c tÃnh đơn. Những thuá»™c tÃnh là gá»™p má»™t số thuá»™ct Ãnh đơn lại gá»i là thuá»™c tÃnh phức hợp. Trong các và dụ trên, có thuá»™ct Ãnh là hợp thà nh cá»§a má»™t số thà nh phần thông tin- thuá»™c tÃnh cá»§a thá»±c thể. Và dụ, thuá»™c tÃnh “Há» tên†là gá»™p cá»§a “HỠđệm†và “Tênâ€. Trong má»™t số hệ thống thì “HỠđệm†và “Tên†đc tách thà nh 2 thuá»™c tÃnh, trong má»™t số hệ thống khá thì “HỠđêm†và “Tên†đc tổ chức như má»™t thuá»™c tÃnh. Như váºy, tùy theo nhu cầu xá» lý mà phân tÃch viên tổ chức má»™t thông tin nà o đó. Như má»™t thuá»™c tÃnh đơn phân rã nó ra thà nh má»™t số thuá»™pc tÃnh đơn.
d)Thuá»™c tÃnh Ä‘a trị : Thuá»™c tÃnh Ä‘a trị là thuá»™c tÃnh có thể nháºn nhiá»u hÆ¡n má»™t giá trị đối vá»›i má»—i thá»±c thể trong bảng thá»±c thể. Và dụ, trong kiểu thá»±c thể Sinh viên ở và dụ trên, các thuá»™c tÃnh lá»›p và trình độ ngoại ngữ là đa trị, vì vá»›i má»™t và i Sinh viên nà o đó có thể hcỠở 2 lá»›p, trong kiểu thá»±c thể có cả 1 nhóm thuá»™c tÃnh Ä‘a trị có liên quan đên nhau. Và dụ, nhóm thuá»™c tÃnh MãMH, TênMH, ÄVtÃnh, Số lượng, ÄÆ¡n giá, trog kiểu thá»±c thể đơn hà ng Ä‘á»u là kiểu thá»±c thể Ä‘a trị. Nhóm các thuá»™c tÃnh Ä‘a trị có tÃnh chất như váºy gá»i là hóm thuá»™c tÃnh lặp
* Liên kết: Giữa các kiểu thực thể vốn tồn tại liên kêt tự nhiên, phản ánh bản chất hoạt động diễn ra trong hệ thống thực. Và dụ:
- “ Sinh Viên “ hoà n thà nh “Môn há»câ€
- “Khách hà ng †gá»i â€œÄÆ¡n hà ngâ€
Má»—i liên kết đặc trưng bởi số kiểu thá»±c thể tham gia và o liên kết, gá»i là báºc cá»§a liên kết. Và dụ, liên kết “hoà n thà nh†giữa kiểu thá»±c thá»±c thể “Sinh Viên†và thá»±c thể “Môn há»câ€, có báºc là 2, còn gá»i là liên kết 2 ngôi, mối liên kết “Giảngâ€. Giữa kiểu thưc thể “Giáo Viên†vá»›i các kiểu thá»±c thể “Môn há»c†và “Lá»›p†có báºc 3, còn gá»i là liên kết 3 ngôi. Có thể chia ra là m 2 laoi chÃnh là chỉ có duy nhất 1 thá»±c thể tham gia và o liên kết hoặc có thể có nhiá»u thá»±c thể tham gia vao liên kêt. Và dụ, má»—i “Khách hang†có thể gá»i 1 hay nhiá»u â€œÄÆ¡n hà ng†những má»—i â€œÄÆ¡n hà ng †thì chỉ thuá»™c tÃnh vá» má»™t “Khách hang†nà o đó. Äây là liên kết “Khách hà ng†tham gia vá»›i bản số 1, còn â€œÄÆ¡n hà ng†tham gia vá»›i bản số nhiá»u, còn gá»i là liên kết 1-nhiá»u, ký hiệu là 1-n. Má»™t và dụ khác là liên kết giữa “đơn hà ng†và “măt hà ngâ€, má»—i â€œÄÆ¡n hà ng†chứa má»™t hoặc nhiá»u “mặt hà ng “, ngược lại má»—i “mặt hà ng†có thể mặt trong má»™t hoặc hniá»u “đơn hà ngâ€, mối liên kết nà y thuá»™c laá»i nhiá»u-nhiá»u, ký hiệu n-n.
* Xác định các kiểu thá»±c thể chÃnh :trong kỹ thuáºt xây dá»±ng mô hình táºp thể thì việc xác định các kiểu thá»±c thể là rất quan trrá»ng .bước đầu cần xác định được những kiểu thá»±c thể chÃnh cá»§a hệ thống.có thể dá»±a và o gợi ý,những kiểu thá»±c thể quan trá»ng trong hệ thống thì thưiừng liên quan tá»›i má»t trong các loại thông tin sau:
a)Thông tin liên quan tá»›i các giao dịch chÃnh hệ thống (và dụ như đơn hà ng,phiếu xuất,phiếu nháºp,phiếu đăng ký nháºp há»c)
b)thông tin liên quan tá»›i tà i nguyên cá»§a hệ thống (và dụ như sinh viên,giáo viên,môn há»c,phòng há»c)
c)thông tin liên quan tá»›i thông kê và kế hoạch (và dụ như thá»i khóa biểu há»c kỳ )
Trong nhiá»u trưá»ng hợp ,những gợi ý trên chỉ có tác dụng ở thá»i Ä‘iểm đầu cá»§a quá trình khi phân tÃch .Vá»›i hầu hết các hệ thống ,các thông tin loại nà y thưá»ng là dá»… xác định .
Äể xác định được các kiểu thá»±c thể khác không dê nhìn thấy ngay trong hệ thống ,cần xem xét tá»›i sá»± cần thiết cá»§a những thông tin Ä‘ang Ä‘c phân tÃch đối vá»›i hệ thống và kả năng hình thà nh cá»§a 1 bảng để lưu trữ. Trong những trưá»ng hợp phức tạp như váºy, cần phải xem xét dá»±a và o câu há»i:
- Thông tin nà y có cần cho hệ thống ko ?
- Có thể tổ chức lưu trữ các thông tin nà y để phục vụ cho nhu các nhu cầu khai thác thông tin sau nà y ko? Nói cách khác, nếu các tổ chức các thông tin nà y thà nh một kiểu thực thể thì có thể phân biệt đc các thực thể với nhau ko ?
* Xác định thuá»™c tÃnh: Sau khi đã xác định Ä‘c thá»±c thể, bbước tiếp theo là là m rõ các thà nh phần thông tin vá»›i má»—i thá»±c thể, tưc slà xác định thuá»™c tÃnh cá»§a thá»±c thể.
Dá»±a và o vai trò các thuá»™c thÃnh chia ra là m 3 loại:
-Thuá»™c tÃnh định danh(hay thuá»™c tÃnh khóa)
-Thuá»™c tÃnh kết nối(hay khóa ngoà i,)
-Thuá»™c tÃnh mô tả
Sá»± có mặt cá»§a các thuá»™c tÃnh mô tả đảm bảo cho tÃnh đầy đủ cá»§a các thông tin. Vì váºy, xác định đắn các thuá»™c tÃnh mô tả là rất quan trá»ng. Má»™t số phân loại các thuá»™c tÃnh mô tả sau đây có thể là những gợi ý tốt khi xác định thuá»™c tÃnh cá»§a má»™t kiểu thá»±c thể.
a) Thà nh phân fdữ liệu Ãt biến động, hoặc hầu như ko biến động (Há» tên, địa chỉ, ngà nh nghá») và thà nh phần dữ liệu thg xuyên biến động(chức vụ, nÆ¡i là m việc,).
b)Thà nh phần dữ liệu tham gia và o các xá» lý dạng tÃnh toán(Ä‘iểm thi, số lượng hà ng nháºp,) hoặc kết quả cá»§a má»™t sô phép tÃnh xá» lý(Ä‘iểm trung bình, số lượng hà ng tồn khodanh sách sinh viên thi lại hoặc danh sách sinh viên tốt nghiệp)
c)Thnà h phần dữ liệu bá»n vững (lượng hà ng, giá trị tiá»n trong má»™t hóa đơn, Ä‘iểm thi môn hoc cá»§a má»™t sinh viên) hay ko bá»n vững (số lượng hà ng tồn kho, số con cá»§a má»™t nhân viên, địa chỉ cá»§a 1 nhân viên)
d)Thà nh phần là dữ liệu mang tÃnh lÃch sá» (chức vụ đã qua, công việc đã thá»±c hiện, các dá»± an đã tham gia) hoặc mang hoạt động hiện tại (chức vụ, mức lương)
Cách là m thông thưá»ng là sau khi đã xác định các thá»±c thể trong hệ thông, tiếp tục xác định các thuá»™c tÃnh cá»§a từng kiểu thá»±c thể, tuy nhiên cÅ©ng có thá»±c thể hiện theo cách khác: trước tiên xác định các thuá»c tÃnh trong hệ thống tnhư là các thông tin cÆ¡ bản(sÆ¡ đăng) sau đó gá»™p các thuá»™c tÃnh nà y thà nh từng nhóm theo má»™t số chá»§ đỠmô tả. Má»—i nhóm thuá»™c tÃnh Ä‘c tổ chức thà nh má»™t kiểu thá»±c thể.
Bước tipế theo là xác định các thuá»™c tÃnh định danh(khóa) và các thuá»™c tÃnh kết nối(khóa ngoà i), đối vá»›i má»—i kiểu thá»±c thể. Trong trưá»ng hợp ko có sẵn các thuá»™c tÃnh định danh có thể xây dá»±ng thuá»™c tÃnh Ä‘inh danh má»›i. (và dụ mnhư Mã SV, mã môn hoc), thuôck tÃnh kết nối có thể xác định bằng cách đơn giản là dó tìm các thuá»™c tÃnh có mặt trong kiểu thá»±c thể không phải là khóa,nhưng là thuá»™c tÃnh khóa trong kiểu thá»±c thể khác
*Xác láºp liên kết: Sau khi đã xác định Ä‘c các thá»±c thể cùng vá»›i thuá»c tÃnh cá»§a chúng, cần phải xác dịnh mối liên kết giưa các kiểu thá»±c thể. Việc tìm liên kết 2 ngôi có thể thá»±c hiện theo 2 cách:
a)Tìm trên danh sách các thuá»™c tÃnh cá»§a kiểu thá»±c thể A náo đó những thuá»™c tÃnh kết nối. Má»™t kiểu thá»±c thể B, chứa thuá»™c tÃnh nà y và nháºn thuá»™c tÃnh nà y lam khóa có liên kết vá»›i kiểu thá»±c thể A. Và dụ,trong kiá»u thá»±c thể â€œÄÆ¡n hà ng†có chứa thuá»c tÃnh “mã khachhà ngâ€, trong khi đó, ở kiểu thá»±c thể “Khách hà ngâ€, thhá»™c tÃnh “Mãkháchhà ng†là thuá»™c tÃnh khóa. Như váºy trong kiểu thá»±c thể â€œÄÆ¡n hà ng†thuá»™c tÃnh “MãKH†là thuá»™c tÃnh kết nối. Äiá»u nà y chứng tá» giữua 2 kiểu thá»±c thể â€œÄÆ¡n hà ng †và “Khách hà ng†phải có má»™t liên kết
b)Xem xét ý nghÄ©a cá»§a các kiểu thá»±c thể, xem xét quy tắc quản lý, quản lý xá» lý thông tin, quy trình thá»±c hiện công tác nghiệp vụ, để từ đó có thể phát hiện ra những liên kết tá»± nhiên giữa các kiểu thá»±c thể . Và dụ, ta đã biết là trong hệ thống có các kiểu thá»±c thể â€œÄÆ n hà ng†và “Khách hà ngâ€. Theo quy trình thá»±c hiện công tác nghiệp vụ thì khách hà ng phải đăng ký việc mua hà ng cảu mÃnh thông qua đơn hà ng. Từ quy trình nà y có
thể phát hiện ra mối liênkếtgiữua 2 kiểu thá»±c thể “đơn hà ng†và “khách hà ngâ€
Source: http://my.opera.com/cxtapt/blog/show.dml/301119